Zonnepanelen: koop ze niet zonder je verbruik en huis te kennen

Het is een veelvoorkomende valkuil: je wilt verduurzamen, ziet de voordelen van zonnepanelen en schaft ze aan zonder eerst goed te kijken naar je energieverbruik of de energiebehoefte van je huis. Het risico is dat je ofwel te veel panelen koopt, die stroom opwekken die je niet zelf gebruikt, of te weinig, waardoor je nog steeds te veel stroom van het net moet halen. Dit is met name zonde nu het salderen in de toekomst afgebouwd wordt, waardoor het direct eigen gebruik van opgewekte stroom steeds belangrijker wordt.

Stel, je woning is gebouwd tussen 1965 en 1975, met een dakoppervlak dat we in onze scans tegenkomen tussen de 65 en 88 vierkante meter. Voor woningen uit 1975 tot 1992 zien we een dakoppervlak van 69 tot 133 vierkante meter, en voor woningen van 1992 tot 2006 tussen de 87 en 185 vierkante meter. Deze bandbreedte laat zien dat de mogelijkheden voor zonnepanelen per woning sterk verschillen, maar ook dat de isolatiegraad van deze woningen enorm varieert. Een slecht geïsoleerd huis met een hoog verbruik heeft een hele andere aanpak nodig dan een goed geïsoleerd huis.

De bouwkundige logica is simpel: hoe minder energie je verbruikt, hoe minder je hoeft op te wekken. Begin daarom altijd met het optimaliseren van je 'schil': isolatie van dak, muren, vloer en ramen. Een huis met een hoog warmteverlies heeft meer energie nodig om warm te blijven, en dus een hoger verbruik. Door eerst te isoleren, verlaag je jouw basisverbruik aanzienlijk. Hierdoor heb je minder zonnepanelen nodig om volledig in je eigen energiebehoefte te voorzien, of kun je met hetzelfde aantal panelen een veel groter deel van je opgewekte stroom direct zelf verbruiken.

Een andere belangrijke factor is de aansturing van je 'domme' apparaten. Denk aan je boiler, jacuzzi, of een oudere koelinstallatie. Deze apparaten kunnen veel stroom verbruiken. Zonder slimme aansturing verbruiken ze energie op willekeurige momenten, misschien wel als je zonnepanelen weinig opwekken. Een Energie Management Systeem (EMS) kan hier uitkomst bieden. Dit systeem kan fungeren als een 'dirigent' in je meterkast en verbindt apparaten zoals je warmtepomp of batterij, zodat ze energie verbruiken op het moment dat je zonnepanelen volop stroom opwekken. Hierdoor optimaliseer je het eigen gebruik en minimaliseer je de teruglevering op momenten van lage prijzen of afbouw van saldering.

De valkuil is dus het loskoppelen van zonnepanelen van de rest van je energiehuishouding. Zonder inzicht in je actuele en toekomstige verbruik na isolatiemaatregelen en de potentie van slimme aansturing, loop je het risico op een inefficiënte investering. Zonnepanelen zijn een waardevolle investering, maar ze werken het beste in een geoptimaliseerde energieketen. Begin daarom met het in kaart brengen van je verbruik en de staat van je woning, voordat je beslissingen neemt over zonnepanelen.

Als eerste stap kun je het beste je energierekeningen van de afgelopen jaren erbij pakken om een goed beeld te krijgen van je verbruik. Denk ook na over toekomstige veranderingen, zoals de aanschaf van een warmtepomp of elektrische auto, die je verbruik kunnen beïnvloeden. Meer cijfers over de verduurzamingsmogelijkheden per woningtype vind je op netzy.nl/kennis.