COP versus SCOP: wat zegt het getal echt over je warmtepomp?

Bij de aanschaf van een warmtepomp kom je vaak de term COP tegen. Dit staat voor Coëfficiënt of Performance en geeft aan hoeveel energie de warmtepomp levert ten opzichte van de elektriciteit die hij verbruikt. Een COP van 4 betekent bijvoorbeeld dat één kilowattuur (kWh) aan elektriciteit vier kWh aan warmte oplevert. Dit klinkt veelbelovend, maar de COP is een momentopname, gemeten onder ideale laboratoriumomstandigheden bij een specifieke buitentemperatuur en een vaste aanvoertemperatuur voor je verwarmingssysteem. Het is een theoretische waarde, niet de realiteit van een heel stookseizoen.

Een warmtepomp maakt overigens geen warmte, maar verplaatst deze. Zelfs als het buiten koud is, zit er nog warmte in de buitenlucht, de bodem of het grondwater. De warmtepomp gebruikt elektriciteit om die warmte naar binnen te verplaatsen. Hierdoor kan één kilowattuur elektriciteit niet één, maar bijvoorbeeld vier of vijf kilowattuur bruikbare warmte opleveren. Dit verklaart ook waarom een moderne airco in verwarmingsmodus veel minder elektriciteit verbruikt dan een elektrisch kacheltje, terwijl ze allebei dezelfde woonkamer verwarmen: de airco is ook een warmtepomp die warmte verplaatst. Dit fundamentele principe is de basis voor de efficiëntie van een warmtepomp.

Wat veel relevanter is voor jou als bewoner, is de SCOP: Seasonal Coëfficiënt of Performance. Dit is het seizoensgemiddelde rendement van de warmtepomp, berekend over een heel stookseizoen met verschillende buitentemperaturen. De SCOP houdt rekening met de variatie in weersomstandigheden en de aanvoertemperatuur die nodig is voor je woning. Het geeft dus een realistischer beeld van de werkelijke prestaties van de warmtepomp gedurende het jaar. Terwijl een COP op papier bijvoorbeeld 4,5 kan zijn, ligt de SCOP vaak rond de 3,5 tot 4. Het verschil is significant voor je energierekening.

Om het maximale rendement uit je warmtepomp te halen, is een goede isolatie van je woning cruciaal. Onze woningscans laten zien dat de isolatiebehoefte sterk varieert per bouwperiode. Voor woningen uit 1946 tot 1965 bijvoorbeeld, met een geveloppervlak van 127 tot 205 m2 en een dakoppervlak van 68 tot 98 m2, is de isolatie vaak minimaal. Bij woningen uit 1992 tot 2006, met een geveloppervlak van 151 tot 244 m2 en een dakoppervlak van 95 tot 177 m2, is er over het algemeen al veel beter geïsoleerd. Hoe beter je huis is geïsoleerd, hoe lager de aanvoertemperatuur kan zijn die je warmtepomp moet leveren, en hoe hoger de SCOP zal uitvallen. Dat betekent minder stroomverbruik voor hetzelfde comfort.

Let bij de aankoop van een warmtepomp dus altijd op de SCOP-waarde en niet alleen op de COP. Een hogere SCOP duidt op een efficiënter systeem in de praktijk. Zorg er ook voor dat je woning goed is geïsoleerd, want dat is de basis voor een goed functionerende warmtepomp met een hoog jaarrendement. Zo weet je zeker dat je investering zich optimaal terugbetaalt in comfort en lagere energiekosten. Meer cijfers per woningtype en diepgaande achtergrondinformatie over verduurzaming vind je op netzy.nl/kennis.